เป้าประสงค์ 12.5: ลดการเกิดของเสียโดยให้มีการป้องกัน การลดปริมาณ การใช้ซ้ำ และการนำกลับมาใช้ใหม่ ภายในปี 2573

 

Target 12.5 Picture

          เป้าประสงค์ 12.5 ลดการผลิตของเสียโดยการป้องกัน การลด การแปรรูปเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ และการนำมาใช้ซ้ำ ภายในปี 2573 [1, 2] ว่าด้วยเรื่องของการผลิตและจัดการขยะอย่างมีประสิทธิภาพ [3] เพื่อบรรลุเป้าประสงค์ดังกล่าวนี้มีการนำเสนอตัวชี้วัดเป้าหมายในหลากหลายตัวชี้วัด [4-10] ซึ่งพบว่าตัวที่ชี้วัดหมายที่สำนักงานสถิติแห่งชาติได้นำมาพิจารณา คือ อัตราการนำขยะกลับมาใช้ใหม่ (recycling rate) ของประเทศ (หน่วยตันของวัสดุที่ถูกรีไซเคิล) [7] โดยวิธีการดำเนินงานเพื่อให้บรรลุเป้าประสงค์นี้จะอ้างอิงตามคู่มือการนำเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนไปสู่การปฏิบัติ (SDG guide) [11]

 

       

          ประเทศไทย ปี 2556 ปริมาณขยะมูลฝอยชุมชน 26.8 ล้านตัน และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนยังไม่มีระบบการจัดการที่มีประสิทธิภาพ ส่งผลให้ปริมาณขยะสะสมตกค้างเพิ่มสูงขึ้นถึง 19.9 ล้านตัน ทั้งนี้ 2 ใน 3 ของของเสียอันตรายมาจาก อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และโลหะ ซึ่งกำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว และเติบโตมากกว่าการขยายตัวของ ภาคอุตสาหกรรมโดยรวมถึง 2-3 เท่า [12]

 

          ทั้งนี้ประเทศไทยได้มีการกำหนดเป้าหมายยุทธศาสตร์การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2555 - 2559) การจัดการขยะ (ขยะมูลฝอยและของเสียอันตราย) ชุมชนถูกหลักสุขาภิบาล เพิ่มขึ้นมากกว่าร้อยละ 50.0 ของปริมาณขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้น และมีการนำขยะกลับมาใช้ใหม่ไม่น้อยกว่า ร้อยละ 30.0 หน่วยงานเจ้าของข้อมูลคือ ทส (คพ.) มท (อปท.) และ สธ (อน.)

 

          จากแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับนี้ได้มีการกำหนดดัชนีชี้วัดด้านทรัพยากรธรรมชาติและด้านสิ่งแวดล้อม เมื่อพิจารณาเป้าประสงค์ 12.5 จะเห็นว่าเป้าประสงค์ดังกล่าวนี้ใช้แนวความคิดของขยะมูลฝอยและการนำไปใช้ประโยชน์ซึ่งประกอบด้วย การลด (Reduce) การแปรรูปเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) การนำมาใช้ซ้ำ (Reuse) เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า 3Rs [13] หรือพิจารณาในส่วนของ การแปรรูปเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) และการนำมาใช้ซ้ำ (Reuse) ร่วมกันเป็นการนำขยะมูลฝอยกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ (Material Recovery) ซึ่งการกำจัดขณะของไทยในปัจจุบันจะพิจารณาถึง 5Rs ซึ่งได้เพิ่มในส่วนของ การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์แบบเติม (Refill) การซ่อมแซมวัสดุเก่ากลับมาใช้ซ้ำ (Repair) เข้าในใช้ด้วย แต่อย่างไรก็ดีจากการศึกษาจะเห็นได้ว่าสัดส่วนของขยะที่นำกลับมาใช้ใหม่ค่อยข้างน้อยมาก ไม่ถึงร้อยละ 20 ของปริมาณขยะทั้งหมด


          เนื่องจากปัญหาเรื่องขยะและของเสียเป็นปัญหาใหญ่ที่พบในสังคมเมือง จึงมีความพยายามและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการนำขยะไปใช้ประโยชน์หรือลดการปริมาณขยะที่เกิดขึ้น ดังตัวอย่างเรื่อง การปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิต การคัดแยกและศึกษาคุณสมบัติเฉพาะ หรือการออกแบบการใช้ closed-loop recycling เพื่อลดปริมาณขยะ อีกทั้งในส่วนของการจัดการขยะ กระบวนการทำงาน การบำบัดและการกำจัดซาก [14] นอกจากมิติด้านสิ่งแวดล้อมซึ่งเป็นมิติหลักของเป้าประสงค์นี้ ยังเกี่ยวข้องโดยตรงกับปัญหาด้านสุขภาพและสังคมของคนในชุมชนหรือหากมีการจัดการที่ไม่ถูกต้องในเรื่องของขยะโดยเฉพาะอย่างยิ่งขยะอันตราย และในอีกมิติหนึ่งคือมิติทางเศรษฐกิจ การจัดการขยะที่ดียังสามารถส่งผลในมิตินี้ด้วย โดยในปัจจุบันได้มีการรายงานราคาซื้อขายวัสดุรีไซเคิลไว้เป็นประเภทต่างๆ เช่น กระดาษ แก้ว พลาสติก โลหะ/อโลหะ และกล่องเครื่องดื่ม [15] ดังนั้นจะเห็นว่า แนวทางการจัดการขยะอย่างยั่งยืนจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งและเป็นตัวชี้วัดหนึ่งที่บ่งบอกถึงความยั่งยืนของประเทศ



08/03/2559

 

          1. มูลนิธิมั่นพัฒนา. เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. 2015

          2. (UN-DESA), U.N.D.F.S.D. Sustainable Development Goals

          3. Institute, G.D., The Sustainable Development Goals of the Post-2015
          Agenda: Comments on the OWG and SDSN Proposals. 2015.

          4. System, U.N. List of proposed preliminary indicators 2015 Febuary 2015

          5. Development, P.o.M.I.f. Background note by the Partnership on Measuring ICT for Development-Joint proposal of ICT indicators for SDG indicator framework

          6. Network, S.D.S., Indicators and a Monitoring Framework for the Sustainable Development Goals. 2015

          7. สำนักงานสถิติแห่งชาติ. ตัวชี้วัดการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) 204 ตัวชี้วัด. 2015

          8. (IAEG-SDGs), I.-a.a.E.G.o.S.D.G.I., list of indicator proposals. 2015, United Nations Statistics Division

          9. U.N.E.P., SUSTAINABLE CONSUMPTION AND PRODUCTION INDICATORS FOR THE FUTURE SDGS 2015

          10. (UNEP), U.N.E.P., Design and development of integrated indicators for the Sustainable Development   Goals. 2014.

          11. Network, S.D.S., Getting Started with the Sustainable Development Goals: A Guide for Stakeholders.

          12. คณะอนุกรรมการสถิติสาขาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมและคณะทำงานสถิติด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, แผนพัฒนาสถิติ สาขาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2557 - 2558

          13. สำนักจัดการกากของเสียและสารอันตราย, ส. ความรู้ด้าน 3Rs. ขยะมูลฝอยและการใช้ประโยชน์ 2553 6 กุมภาพันธ์ 2555.

          14. (UNEP), U.N.E.P., SOLID WASTE MANAGEMENT. Vol. I. 2005: CalRecovery

          15. สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย, ส. ราคาซื้อขายวัสดุรีไซเคิล. 2555

 

 

ppt12 5

 

 ดาวโหลดเอกสาร

 

จัดทำโดย:
ห้องปฏิบัติการการประเมินวัฏจักรชีวิต
ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ